sobota
Mozolne naprawianie zepsutej duszy
poniedziałek
Złudy
Albo dom rodzinny. Taki wielopokoleniowy. Taki sam dziś, jak był w czasach dziadków i będzie w czasach wnuków. Piękny widok, czy raczej powidok. Bo taki dom nie istnieje. Może istniał kiedyś, gdy czas nie biegł tak szybko, gdy tylko szedł, przechadzał się. Teraz go nie ma i być nie może. Dzieci zanim jeszcze dorosną, już chcą się z domu wyprowadzać, żyć samodzielnie i samoistnie. W domu rodzinnym zostają rodzice. Potem ojciec umiera, zostaje matka, sama. A potem matka znika, dom się rozpada, pozostaję wspomienia, jakieś zdjęcia.
Tak było z domem mojej mamy na Kowalkowie, wiejskim, drewnianym. Dziś nie ma po nim śladu, zniknął, zapadł się pod ziemię. W jego miejscu rośnie sobie spokojnie, powoli i dostojnie trawa, co roku inna i ta sama zarazem.
Taki sam los czeka dom na Tadeuszowskiej, już niedługo. Jeszcze stoi w swoim ogólnym zarysie, choć nie ma w nim nic z dawnych czasów. Ale nie postoi już długo.
Teraz sytuacja się powtarza, dom na Osiedlowej. Dom umowny, tylko metaforyczny przecież, bo to mieszkanie, w bloku, on też zniknie razem z mamą.
Zawsze są tylko wspomienia. I marzenia. Wspomnienia jednego pokolenia, pokolenia dzieci. Byłem dzieckiem w tym domu. Dla mnie to ważne i wyraźne. Dom na Tadeuszowskiej, dom na Kowalkowie. To mój czas, czas dziecka, tamte miejsca, rzeczy, ludzie. Ale dla pokolenia naszych dzieci, to już sprawy nieznane, to już inny świat. Pomimo opowieści nie mają z nim emocjonalnego związku. Jakby go wcale nie było.
Tak więc obiektywnie to ułuda, która nie istnieje poza moim umysłem. Mogę to jeszcze najwyzej opisać i wtedy, być może, ktoś się przejmie czytając, może coś przetrwa w literach.
Gdybym jeszcze chciał to opisać. Kusi mnie czasem i myślę, że powinieniem. Głównie dla siebie. Żeby zagłuszyć ten żal, że gdy ja zapomnę, zapomną wszyscy i ten świat zniknie. Umierają kolejni ludzie, którzy go tworzyli i pamiętali. Umarł ojciec. Umierają ciotki i wujkowie. Czuję się trochę odpowiedzialny za opisanie tamtego świata. Bo jak nie ja, to kto. Może to komuś po coś będzie potrzebne - to taka moja prywatna złuda.
sobota
Twoje miejsce na ziemi
A jeśli nigdzie? Jeśli marzenie o własnym miejscu na ziemi to mrzonka? Jeśli nie ma tego miejsca? Nie to, że go nie znajdziesz, tylko tamto, że go w ogóle nie ma. Co wtedy?
Przyszła mi do głowy przerażająca myśl, że ja jestem "spomiędzy", że moje miejsce to jest to "między miejscami" (jak ktoś niezbyt ładnie przełożył tytuł filmu Sofii Coppoli). Pomiędzy jednym miejscem na ziemi a drugim - przestrzeń przeżycia, a nie zamieszkania. No bo w końcu, na pewno nie Wrocław, ale też nie Radom, mimo wielu tęsknot. Nie Warszawa, której tak naprawdę nie znam, ani rozległe pejzaże kazachskie, bo to już absolutnie sfera mitu. Więc gdzie? Gdzieś? Pomiędzy?
Wilk pisał, że domem gęsi jest niebo, nie kraj gdzie zimują, ani ten gdzie spędzają lato, ale właśnie niebo. Wtedy się z tego śmiałem. Może Wilk ma rację?
niedziela
Sacrum od Profanum
Gotyckie świątynie pozwalają poczuć to oddzielenie. Zatopione w centrum miasta, oddzielają się od niego murem. Wchodzisz i przekraczasz granice zmysłów. Tu inna jest przestrzeń, inny dźwięk, inny zapach; ludzie zachowują się inaczej, a czas nie ma znaczenia. Ze zgiełkliwej, pospiesznej ulicy, przystajesz. Tam widzisz Świat. Tu patrzysz na siebie.
Inaczej niż we współczesnych świątyniach, tu wszystko jest inne - wielkość tej zamkniętej przestrzeni, materiał z której ją zbudowano, dekoracja. Nowoczesne świątynie podążają jednak za plastikowym, tymczasowym światem. Są bardziej cywilizowane, bliższe codzienności. Tu w gotyku stajesz wobec inności.
Kiedyś to oddzielenie było bardziej jeszcze radykalne. Wielkość przestrzeni świątyni była czymś wyjątkowym. Wyobrażam sobie maluczkiego, który ze swojego maleńkiego pokoiku wkraczał w ogrom. Dziś sama przestrzeń nie budzi już takich emocji - wiele jest ogromnych przestrzeni świeckich. Ale oddzielenie jest może bardziej jeszcze radykalne przez to, że świat stał się szybszy i znacznie bardziej hałaśliwy. Sacrum staje nie ponad profanum, jak niegdyś, ale w opozycji do niego.
poniedziałek
Kundera
piątek
Chwile pozostałe
Jeszcze tylko ulotne chwile codzienności dostarczają mi przypadkowych i przelotnych (jakżeby inaczej) wzruszeń. Smak pierwszej truskawki na wiosnę, wieczorna, letnia herbata z miętą, porywisty wiatr na rzeką zrywający płaszcz z karku, ładna dziewczyna na ulicy, itd. Tylko w takie niedoścignione momenty jeszcze wierzę. A cała reszta - kultura i nauka - to znaczy piękne, elektroniczne gadżety, mądre książki, suity wiolonczelowe, filmy z fabułą i oparte na życiu i cała reszta - wszystko to znaczy już niewiele, tyle co nic.
Czy to kwestia wieku, może doświadczenia i zniechęcenia? Nie wiem. Może (pod)świadomość, że tych chwil coraz mniej, albo że tylko one, doznania zmysłowe są prawdziwe (metafizyczne zmysły) i dane bez zastrzeżeń wieku, wykształcenia, wrażliwości dla każdego - to raczej jednak bez znaczenia.
Inny ja
Mija nas lewym pasek Megane kombi. Szare, jak moje. Patrzę. Moje. Jakieś takie. Ale jak moje? Przecież ja tu. Patrzę. Szare, brudne. Moje też przecież brudne. Numery zamazane, nie da się przeczytać. Moje?
Zaraz skrzyżowanie i stajemy obok. Ja tu, w autobusie. Obok ja? W kombi? Niewyraźny zarys sylwetki. Profil. Znajomy. O ile własny profil może być znajomy. Ciemny płaszcz, lekki zarost, pozycja za kierownicą. Ja. Jak nic. Pochylam się do szyby, przecieram ręką z lekkim obrzydzeniem, bo autobusy jak dawniej, chociaż nowe. Niedomyte. Dociskam twarz do szyby. Kombi tuż, tuż. Jakby ja. Jakby na pewno. Ale niemożliwe. Ja tu. Ja nie tam. Logika to mówi. Zmysły mówią co innego. No przecież widzę. Ja tam.
Może kto ma lusterko. Spytam. Zobaczę czy na pewno ja tu...
poniedziałek
Grzmi, burzy, dźwięki deszczu
Burza odchodzi.
środa
Papież umiera
Targają mną emocje. Teraz juz mniejsze niż w niedzielę, poniedziałek, choć właściwie kulminacja dopiero przed nami. Przeżyłem uniesienie. Niestety nie jako uczestnik, bo byłem daleko, ale jako widz. A to mało. Trzeba być uczestnikiem. Nawet jeśli się nie ma przekonania. Nawet jeśli nie bardzo wiadomo, po co to wszystko. Uczestnictwo i wysiłek jaki się w nie wkłada, zawsze przynosi owoce, satysfakcję. Teraz jestem mniej rozemocjonowany. Teraz juz myślę. Ale myśl mnie zabija. Zaczynam widzieć przyszłość i wiem, ze te uniesienia zaraz się skończą, ludzie pojada do domu i będzie tak samo. Nie powinienem tak myśleć, bo to bez znaczenia. Powinienem czerpać z tej chwili, tak rzadkiej, z tej wspólnoty, tak tymczasowej i nie zastanawiać się nad tym co będzie, ale uczestniczyć w tym co jest. To przyszły najsilniejsze i najbardziej szlachetne emocje w ludzkim życiu, poczucie wspólnoty, współczucia, empatii. Tak ich mało.
Jestem zdziwiony reakcja Świata. Zaskoczony tym jak to teraz wygląda codzienność. Telewizja bez reklam, mocny pozytywny przekaz, ludzie blisko siebie. Choć właściwie nie powinienem się dziwić. To takie ludzkie. Takie proste. Jechałem w poniedziałek samochodem, wracałem z Radomia, słuchałem radia. Wzruszałem się okropnie tymi wszystkimi historiami. I wzrastał we mnie szacunek dla Tego starego człowieka, który daje świadectwo. Wielki szacunek. Nie bardzo byłem przekonany do tego cierpienia na pokaz, gdy nie mógł się poruszać, gdy nie mógł mówić, nie byłem, nie do końca, a teraz widzę, że układa się to we wspaniałą całość. Zobaczyłem to, gdy już umarł, po wszystkich tych medycznych, naturalistycznych doniesieniach, że niewydolność, że zawal, że kłopoty z oddychaniem, że śmierć. Myślałem, że to już koniec, że ta piękna lekcja życia i umierania jest skończona. Aż nagle zobaczyłem go leżącego na katafalku w sali. Przeraziłem się jaki jest zmieniony i przekonałem, że to nie koniec, że katecheza trwa, że on ciągle pokazuje najprostsze i najważniejsze prawdy. Przerażające i wspaniale. Wzbudzające we mnie najwyższy respekt. Być może to tylko na chwile codzienność się zmieniła, zaraz wszystko będzie jak dawniej. Ale wiem, ze takie emocje nie zostają bez śladu. Coś zostanie. Cokolwiek się zmieni. Jakaś rysa powstała. A dusza zawsze pamięta.
A jednak jestem teraz zdystansowany. Za dużo tych emocji. Za łatwe one. Z sympatii i szacunku do człowieka, a nie do idei. Mam mieszane uczucia. Nie wiem czy słuszna ta nieufność. No cóż. Przeczekam. Poszukam po swojemu. Wkrótce jedziemy do benedyktynów tynieckich, na trzy dni medytacji chrześcijańskich. Może tam cos zostanie znalezione. Szukam stale.
A jednak było intensywnie i emocjonalnie. Wzruszająco. A jednak powstaje zaczątek wspólnoty. I choć ta wspólnota nigdy nie może powstać do końca, to pozostaje wspomnienie tego początku, przeczucie, że coś tam jest, to co łączy ludzi i daje im siły ponad ludzkie siły. Jak już się wydarzy, jak się to poczuje to dla tego wspomnienia warto próbować ciągle od nowa. Owo wspomnienie daje nadzieję, że można dojść tam, gdzie życie jest piękne i proste, szczęśliwe i pogodne. Na tym polega być może wszelka religijność, odczucie Boga, bycie we wspólnocie. "Bo gdzie dwóch zbierze się w imię moje i ja będę pośród nich".
Ostatnie dni daja nadzieję wielu. Stąd tłumnie się zbierają w jednym wysiłku i skupieniu. Trudno to wysłowić, więc padają jakieś komunały o tym jaki papież był wielki, wspaniały, ile dla nas zrobił i robi. Ale ludzie zbierają się nie dla niego, ale dla siebie. Sobie chcemy pomóc, sobie zapewnić spokój, bo to my cierpimy. A wspólnota daje nam siły ponadludzkie, ponadindywidualne. To egoistyczne zapewne, ale ostatecznie wszystko to robimy dla siebie, nawet jeśli na pozór wydaje się, że dla innych. Modlitwa za papieża jest modlitwą za siebie, bo nam daje spokój i ukojenie, bo o nasza dusze chodzi w końcu, bo siebie chcemy zbawić, o swoje szczęście i spokój zabiegać.
Szukam klucza do tego wszystkiego, ale zaczynam podejrzewać, że żadnego nie ma. I nie ma ukojenia tego bólu, o którym wiesz, który jest z tobą. Jest tylko wieczne staranie i dążenie. I wieczna niepewność, czy aby dostatecznie dużo się zrobiło, czy nie można więcej z siebie dać, żeby dalej zajść. Słowem jak w życiu. Jak w każdym elemencie życia ludzkiego. Czemu zresztą z bogiem miałoby by być inaczej. Może tylko motywacja bywa tu większa, bo i stawka jest ostateczna.
czwartek
Dziury w asfalcie
- Hmm.
- Jak to jest możliwe, że są dziury w jezdni, a nie ma ani kawałka asfaltu.
- Co?
- No tak. Jadę dzisiaj samochodem - ten znajomy mnie podwoził. Widzę, dziura na drodze. Mówię mu, żeby uważał. No i w porządku. Kawał asfaltu wywalony z ulicy, taki dobre z pół na pół metra. Spod spodu wystaje stara kostka. Odlepiło się gówno, czy co. Słabe lepiszcze - nie wiem. Ale gdzie jest ten kawał asfaltu, gdzie się podział.
- No i gdzie?
- No właśnie nie wiadomo. Dziwne, nie. Skoro się oberwało, no ok. Skandal, itd., ale ok. Stało się. Spieprzona robota. Ale gdzie on jest?
- No gdzie?
- No właśnie nie ma. Nic. Nie ma całego fragmentu. Nie ma nawet mniejszych kawałków. Nic literalnie. Nic, a nic. Na drodze, koło drogi. Dziwne, nie. No przecież nie wyparował ten beton, ten asfalt. Nie rozpłynął się. Raczej nikt nie pozbierał, do domu nie zabrał, nie. No to co się z nim stało? Co?
- ...
- I nikt nie wie, rozumiesz. Kogo pytam, to nikt nie wie. Nikogo to nawet nie dziwi.
- A Ciebie dziwi.
- A mnie dziwi. Ale też nie wiem gdzie.
Odchodzę. Idę szukać tych dziur i tego dziwnego braku na ulicach miasta, którego nikt nie potrafi objaśnić. Takie to dziwne miasto. Ja przynajmniej próbuję opisać.
niedziela
Co 15 lat umieram...
--------------------------------------------------------
Piąty
Jest dom. Może niewymarzony. Ale jest. Wygodny i ciepły. Jakiś ostatnio bliższy. Jest Ania. Też ciepła, choć czasem cierpka. Jest Pan Bojek - Jan, czyli mnóstwo radości, czułego dotyku, rozanielenia. Jesteśmy tylko we trójkę i znowu czegoś brak - towarzystwa przyjaciół, rozmowy, sporu. Ale brak jest nieodłączną cechą mojego życia, każdego z moich żyć. Na imię mu Nienasycenie. Jednak i to życie, jak każde poprzednie, a może nawet bardziej, będę wspominał z rozrzewnieniem, jestem tego pewien. Teraz tego nie wiem jeszcze dostatecznie jasno, wiem to nie dość wyraźnie. Kiedyś, niedługo, będzie inaczej. Niedługo będę tego pewien...
A kończy się zawsze niezauważalnie i niewyraźnie. Poprzednie życie znika i w końcu widać, że to co minęło już nie ma żadnego związku przyczynowego z teraźniejszością, a ty stałeś się kim innym i wszystko co cię z tamtym sobą/tobą łączy, to wspomnienia, coraz mniej i mniej wyraźne. Teraz już nie wiem kiedy to piąte życie się zaczęło, nie potrafię wskazać żadnego wyraźnego punktu początku, tak jak nie potrafiłem w żadnym poprzednim. W życiu zresztą wszystko jest niewyraźne. Ktoś tam dziś mówił w telewizji, że człowiek przeżywa dwa życia - to młodzieńcze i to dorosłe i czymś tam się od siebie różnią. To nieprawda, bo ja przeżywam już co najmniej piąte życie i nie ma to żadnego związku z wiekiem, raczej z czasem i sekwencją zdarzeń.
--------------------------------------------------------
Dzisiaj Rafał* to już przeszłość...
Sam się dziwię, że to w końcu napisałem. Ale to prawda i po co się jeszcze oszukiwać w sferze werbalnej, skoro uczucia już od jakiegoś czasu wiedzą swoje. To już ma dla mnie znaczenie wyłącznie sentymentalne, bo wydarzyło się w innym życiu. W tamtym życiu byłem piękny i młody, byłem na studiach, byłem rozszarpywany emocjami, a czasem nadziejami. Wiele się działo i jeszcze więcej się nie zdarzyło, czego potem, po czasie oczywiście, żałowałem. Wtedy miałem przyjaciół i mimo wszystko, mimo, że wówczas sądziłem, iż jesteśmy zbyt nijacy i letni, że to wszystko za krótko, za słabo, za mało intensywnie, jednak, mimo to było we mnie mnóstwo zapału, żarliwości, przesadnych emocji. Żyło się. Tamten świat przeminął. Umarłem. Przekonały mnie o tym ostatecznie "9 uroczystości Rafałowe". Na mszy zamówionej u dominikanów byłem sam i było mi trochę smutno, choć to rozumiem i właściwie wiedziałem o tym wcześniej, niż ktokolwiek zechciał przyznać, że tak właśnie będzie. Czas płynie i rozmywa przeszłość. Nie mam do nikogo o to żalu. Każdy najwyraźniej, tak jak ja, żyje już innym życiem, a tamta historia to opowieść z zaświatów. Mój smutek tego wieczora wypływał raczej z nieuchronności życiowych kolei, niż z pretensji. Powiedziałem sobie głośno, że i ja umarłem. Wszyscyśmy pomarli. I żyjemy już inni.
-------------------------------------------------------
Początek - Glinice, Radom
Tak odległe wspomnienia trudno nawet przywołać, a co do dopiero o nich pisać, czyli rozdrabniać na kawałki, oglądać z bliska każdy szczegół i sytuację. Co z tego jest prawdą, a co zmyśleniem - tworem mojej zbyt wątłej wyobraźni? Tylko w owej wątłości nadzieja - w owym braku umiejętności zmyślania, a więc i w tym, że owe obrazy i sytuacje (w najdalszych wspomnieniach w ogóle brak słów i dźwięków - ta przeszłość jest niema) mają cokolwiek wspólnego z rzeczywistością, że się w ogóle zdarzyły. Gdyby moja wyobraźnia była mocna i wyrafinowana, gdybym potrafił cudownie zmyślać, nie wierzyłbym w cokolwiek, co wydaje mi się, że pamiętam z moich najdalszych wspomnień. Wtedy na pewno byłaby to bujda. Choć i tak, nawet w mojej ułomności, zmyśleniu/niezmyśleniu, zapamiętanego jest tak niewiele i jest to tak pokawałkowane... Nie wierzę rozmaitym wspomnieniom, rozmaitych ludzi, którzy zapełniają autobiografie całymi tomami detalicznych wspomnień swojego dzieciństwa - co było powiedziane w takiej, a takiej sytuacji, jak ubierała się kuzynka tego, a tamtego, no i jaka wtedy była pogoda. To niemożliwe. Pamięć ludzka tak nie działa. Czas tak nie działa. Człowiek nie pamięta i wtedy człowiek zmyśla. W dobrej wierze oczywiście.
To inne życia. Odległe.
Ale odkładam to teraz. Jeszcze nie czas wspominać życia. Jeszcze nie pora zmagać się ze szczegółami. Może nigdy nie będzie na to czasu. Może i lepiej.
--------------------------------------------------------
poniedziałek
Żyję obok miasta
niedziela
Skoczyłbym
Zawsze, ale to zawsze, najbardziej zimą, gdy woda zimna, lodowata, nieprzyjemna, nachodziła mnie tu uporczywa myśl. Żeby skoczyć. Po prostu. Nie żeby się zaraz topić, bo po co, ale ta lodowata woda na ciele, ubranie lepkie i ciągnące w dół, na dno. Lodowata ciemność. Podejść, przeskoczyć i skoczyć.
- Zawsze tak mam.
Przyjaciel stał obok.
- No wiem. Skoczyłbyś.
Chwilę milczę, myśląc.
- Przynajmniej zegarek bym wrzucił. Albo coś.
Opieram się plecami o kamienną barierę. Twardo. Patrze teraz na samochody.
- Dziwny jesteś.
- Tak. A ty?
wtorek
Kontempacja świata w Big Sur
Rozanieleni siedzimy na balkonie, ja i mój syn - on obok w wózeczku. Śpi jak anioł. Ja czytam. Za dwóch. Zwykle czytam parę książek na raz. Za pobieżnie, za rzadko, zbyt wolno. Raz tę, raz tamtą biorę w półki, jak się zachce. "Dom nad Oniego" wziąłem po długiej przerwie, choć przedtem podobał mi się bardzo. No ale brak czasu...
To upojenie Wilka własną stylistyką, jakby świat stwarzał od nowa, opisując. To delektowanie się własną mocą pisarską. No i trochę tak jest, bo faktycznie Wilk stwarza zagubiony świat wydobywając go z niebytu, nazywając ponownie tę północno-rosyjską rzeczywistość już dawno zapomnianą przez ludzi i historię. Stwarza chyba nawet dla samych Rosjan, którzy w pijanym widzie nie chcą, nie potrzebują niczego pamiętać, niczego zapisywać. A niezapisane zapada w niebyt, w nic. Wilk więc zapisuje i tym samym stwarza na powrót, przywraca kulturze.
Wziąłem "Oniego" z półki i zaczytałem się. Na balkonie, w słońcu, w powolnej chwili kontemplacji, doświadczam wspaniałego momentu zaskoczenia i przypomnienia.
Znowu stoję na rozdrożach literackich i oglądam się za siebie, patrzę przed. W prawo. Patrzę w lewo. Czytam: "Życie dla Millera to kontemplacja świata. Świat można kontemplować, pisząc albo nie pisząc, popijając whisky, bawiąc się z dziećmi lub planując z sąsiadką podróż do Timbuktu, malując akwarele, pływając w oceanie, pieląc ogród, czytając, jedząc, kochając się lub grając w szachy." Pisze Wilk.
Pisze też, że czytając Millera jakby siebie czytał, że jakby jego własny styl i temat, że dom w Big Sur, że odosobnienie, że brak pieniędzy i że pieniądze nieważne, bo zarabianie na życie nie ma nic wspólnego z życiem, że "siedź na tyłku i patrz, jak się świat kręci".
Jak dotąd to dla mnie jeden z najbardziej ekscytujących momentów z "Domem nad Oniego". To że znajduję tam myśl podobną do własnej, że owa myśl prowadzi do innej równie bliskiej, to ekscytujące. Znalezienie u Obcego/Wilka własnej literackiej "tropy" to moment, gdy ową moją kontemplację świata zastępuje poruszenie. Chodzę po labiryncie/bibliotece, podążam za poplątaną nicią "pisma". Szukam kontekstu i umieszczam w nim siebie i siebie przeczytanego przede wszystkim.
W lekturze "Domu nad Oniego" ścieżka się rozdzieliła, powiodła dalej, w inną stronę. W głąb labiryntu.
A ja już pędzę do Big Sur, by tam poszukać ciągu dalszego. I dalszego. I dalszego. Bez końca. Pędzę, żeby w Obcym znaleźć siebie? Żeby znaleźć mój Big Sur, moją "tropę".
poniedziałek
Wrocław mniej wrogi
To miasto obce. Moje pierwsze wrażenie ze spaceru z dworca, przez Kołłątaja, koło rynku, aż na Szewską było wrażeniem obcości, spotęgowanej być może jesienią, deszczowym, chłodnym porankiem i ludzie schowani w płaszczach i jesionkach przemykali pod brudnymi murami ogromnych brunatnych kościołów stojących tuż przy ulicy. Tramwaj skrzypiał zawzięcie, trzęsło niemiłosiernie, a motorniczy sterował tym wszystkim za pomocą jakiejś niesłychanej korby z gładkiego mosiądzu, którą przesuwał to w ową to w przeciwną stronę i tramwaj jechał lub się zatrzymywał.
Miasto nadal obce, ale teraz, po 16 (!) latach już mniej. No i nadal się uczę, bo wydaje mi się, że warto znaleźć tu swoje miejsce.
piątek
Krajobraz na horyzoncie
Usiadł na powrót prosto i patrzył na krajobraz i rozumiał wszystko.
- Właśnie. Właśnie. - mruczał pod nosem.
Widział horyzont, rysujący się niewyraźnie w lekkim półmroku końca dnia. Widział go niezbyt wyraźnie, ale nie to było najważniejsze. Nie wyrazistość. Nie pewność. Niebo oddzielało się od porysowanego konturami dalekich drzew i zabudowań zarysu ziemi wystarczająco wyraźnie. Dość, żeby wiedzieć, że potrzeba mu tego widoku, że bez niego żyć nie można i nie trzeba. To jedna z rzeczy niezbędnych i nie do zastąpienia. Widzieć horyzont, daleki pejzaż. Widzieć świat, a nie tylko siebie w lustrze, w twarzy bliskich w obłości czajnika gotującego wodę na herbatę. To mało. Trzeba widzieć dalej. Najdalej jak się da.
Teraz na tym krześle i stołku to wiedział. Rozumiał.
- Jak pięknie - czuł się szczęśliwy i spełniony.
poniedziałek
Tajemnica Parku Południowego
Pogoda jest
- Jestem przegrany - myślał KOT. - Przez swoje życiowe wybory. Przez kompromis. Nie wiem. Kompromis wydaje sie czymś strasznym i jedynym. Potem się go podejmuje, a potem...
Ukrył twarz w dłoniach. Dłonie miał chłodne. Poranek je oziębiał. To mu pomagało. I nie rozwiązywało żadnych problemów. Denerwowało KOTA nawet ta chwilowa ulga od dłoni. - Kurwa - szepnął w duchu. - Wolałbym już zimno...
niedziela
Parę osób, mały czas
Wyobrażam sobie artystę, wybitnego, osobnego człowieka i nie mogę go sobie wyobrazić inaczej jak w jakimś jego osobistym pejzażu, w krajobrazie. Krajobraz zaś, jak to krajobraz, zawsze niezwykły, osobny właśnie, choćby i ciasny, ale jednak inny, że piękny to może za dużo, ale tajemniczy przynajmniej, jakiś. A tu co. A tu nic. Miasto odrapane, byle jakie, mieszkanie też, kran cieknie, okna zwyczajne, nawet jeśli zamalowane, kwiatki. Nic co byłoby osobne, co byłoby pejzażem. W tym Miron.
Dyskusyjny ideał mędrca
A jednak nie powinieneś, a raczej on nie powinien nic. Teraz ideał mędrca wydał mi się nie tylko nieistniejący, ale absurdalny i niemożliwy. Z biegiem życia pojmuję, że sokratejskie "Scio me nihil scire" (Wiem, że nic nie wiem) zawiera więcej treści, niż mogłoby się na pozór wydawać (jak zwykle u starożytnych). Bo nie chodzi Sokratesowi tylko o kwestie poznawcze, o Episteme, ale szerzej o nieprzekazywalność mądrości, o absurd wskazywania innym ścieżek i kreowania dróg życiowych. Bo cóżże ten mędrzec. Ano im bardziej jest rozsądny i mądry właśnie, tym pewniej wie, że nie ma żadnej wiedzy życiowej, którą możnaby się z uczniem podzielić. Znika gdzieś relacja Mistrz-Uczeń. Nie ma mistrza, nauczyciela wskazującego drogę. Nie ma drogi. Nie ma uniwersalnej drogi, o której można mówić z uczniami. Jest jego pojedyncza i niepowtarzalna droga, ale jej istotą jest nieprzekładalność na żadne inne istnienie. Skoro zatem mędrzec jest tak mądry, nie może mieć ucznia. A wtedy nie ma i mędrca. Bo cóżże to za mędrzec, skoro jego mądrości nikt nie pozna, bo to jego osobista mądrość, skoro tak naprawdę 'nic nie wie'.
Ot i dyskusyjny ideał.